TCK 158 kapsamında mağdurun zararının giderilmesi neden önemlidir?

IBAN'ını kullandırdığı gerekçesiyle TCK 158 kapsamında yargılanan kişiler açısından en önemli hususlardan biri, mağdurun uğradığı zararın giderilmesidir.

Özellikle Türk Ceza Kanunu'nun 168. maddesinde düzenlenen etkin pişmanlık hükümleri, uygun şartların bulunması halinde sanık lehine önemli sonuçlar doğurabilmektedir.

Ancak zararın giderilmesi, yalnızca para gönderilmesinden ibaret değildir. Sürecin hukuka uygun şekilde yürütülmesi büyük önem taşımaktadır.

Mağdurun zararı nasıl giderilmelidir?

Zararın doğrudan ödenmesi her zaman doğru yöntem olmayabilir.

Ödemenin;

•⁠ ⁠hukuki güvence altında yapılması,
•⁠ ⁠doğru kişiye yöneltilmesi,
•⁠ ⁠doğru miktarın belirlenmesi,
•⁠ ⁠ödemenin dosyada delil olarak kullanılabilecek şekilde belgelendirilmesi

gerekmektedir.

Bu nedenle mağdur ile yapılacak görüşmelerin ve ödeme sürecinin avukat aracılığıyla yürütülmesi hak kayıplarının önlenmesi açısından önem taşımaktadır.

Etkin pişmanlık hükümleri cezada indirim sağlar mı?

Evet.

TCK'nın 168. maddesi kapsamında gerekli şartların oluşması halinde etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilir.

Özellikle kovuşturma aşamasında mağdurun zararının tamamen giderilmesi durumunda, mahkeme tarafından kanunda öngörülen oranlarda ceza indirimi yapılması mümkündür.

Ancak etkin pişmanlığın uygulanıp uygulanmayacağı her dosyanın özelliklerine göre ayrı değerlendirilmektedir.

Hangi zarar ödenmelidir?

Uygulamada en çok karşılaşılan sorunlardan biri de ödenecek zarar miktarının belirlenmesidir.

Her dosyada;

•⁠ ⁠IBAN hesabına gelen toplam para,
•⁠ ⁠mağdurun gerçek zararı,
•⁠ ⁠sanığın elde ettiği menfaat,
•⁠ ⁠dosya kapsamındaki bilirkişi raporları

ayrı ayrı değerlendirilmektedir.

Yanlış miktarın ödenmesi, beklenen hukuki sonucu doğurmayabilir.

Kesinleşmiş dosyalarda infazın durdurulması mümkün müdür?

Evet, bazı durumlarda mümkündür.

12.⁠ ⁠Yargı Paketi sonrasında getirilen lehe düzenlemeler nedeniyle kesinleşmiş mahkûmiyet kararları bakımından uyarlama yargılaması gündeme gelebilmektedir.

Bu süreçte gerekli şartların bulunması halinde mahkemeden *infazın durdurulması* talep edilebilir.

Mahkeme, lehe kanun hükümlerinin uygulanma ihtimalini değerlendirerek infazın geçici olarak durdurulmasına karar verebilir.

Cezaevinde bulunan kişiler de başvuru yapabilir mi?

Evet.

Halen ceza infaz kurumunda bulunan hükümlüler de şartların oluşması halinde;

•⁠ ⁠uyarlama yargılaması,
•⁠ ⁠infazın durdurulması,
•⁠ ⁠etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması,

konularında hukuki başvuruda bulunabilir.

Ancak her dosya bakımından otomatik tahliye söz konusu değildir.

IBAN'ını kullandıran herkes ceza almak zorunda mıdır?

Hayır.

Her olayın kendi delilleri ve özellikleri bulunmaktadır.

Kişinin;

•⁠ ⁠dolandırıcılık suçundan haberdar olmaması,
•⁠ ⁠paranın suçtan elde edildiğini bilmemesi,
•⁠ ⁠kandırılarak hesabını kullandırması,
•⁠ ⁠suç işleme kastının bulunmaması

gibi durumlarda beraat ihtimali de gündeme gelebilir.

Bu nedenle bazı dosyalarda hedef ceza indirimi değil, doğrudan beraat kararı alınması olmalıdır.

TCK'nın hata hükümleri uygulanabilir mi?

Şartların oluşması halinde evet.

Özellikle TCK m. 30 kapsamında düzenlenen hata hükümleri, kişinin suçun maddi unsurlarını bilmeden hareket ettiğinin ispatlanabildiği durumlarda uygulanabilir.

Telefon kayıtları, mesajlaşmalar, banka hareketleri, tanık beyanları ve diğer deliller birlikte değerlendirilerek sanığın suç işleme kastının bulunmadığı ortaya konulabilir.

Ceza adli para cezasına çevrilebilir veya ertelenebilir mi?

Dosyanın özelliklerine göre mümkün olabilir.

Yapılacak değerlendirme sonucunda ceza miktarının düşmesi halinde;

•⁠ ⁠hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB),
•⁠ ⁠hapis cezasının ertelenmesi,
•⁠ ⁠adli para cezasına çevrilme,
•⁠ ⁠denetimli serbestlik hükümleri

gündeme gelebilir.

Bunun mümkün olup olmadığı cezanın süresi ve dosyanın özelliklerine göre belirlenmektedir.

Süreç nasıl yürütülmelidir?

TCK 158 kapsamında açılan dosyalar teknik ve ayrıntılı inceleme gerektirmektedir.

Hak kaybı yaşanmaması için genel olarak şu süreç izlenmelidir:

1.⁠ ⁠Dosyanın ayrıntılı hukuki analizi yapılmalıdır.
2.⁠ ⁠Mağdur zararı doğru şekilde belirlenmelidir.
3.⁠ ⁠Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma şartları değerlendirilmelidir.
4.⁠ ⁠Gerekli hallerde uyarlama yargılaması ve infazın durdurulması başvuruları hazırlanmalıdır.
5.⁠ ⁠Yargılama ve infaz süreci uzman bir ceza avukatı tarafından takip edilmelidir.

Sonuç

12.⁠ ⁠Yargı Paketi ile birlikte TCK 158 kapsamında açılan ve kamuoyunda *"IBAN mağduriyeti"* olarak bilinen dosyalar bakımından önemli hukuki değişiklikler gündeme gelmiştir.

Ancak her dosya aynı kapsamda değerlendirilmemektedir. Etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması, mağdur zararının doğru şekilde giderilmesi, infazın durdurulması veya beraat ihtimali; dosyanın özelliklerine göre ayrı ayrı incelenmelidir.

İstanbul Avukatlık Ofisi Mevlüt ÖZDEMİR Hukuk olarak, TCK 158 kapsamında yürütülen soruşturma ve kovuşturmalarda, kesinleşmiş mahkûmiyet dosyalarında, uyarlama yargılamalarında ve infaz hukuku süreçlerinde müvekkillerimize profesyonel hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız.